Een grote Kamermeerderheid van coalitiepartijen en oppositie eist dat de onderwijsinspectie weer regelmatig alle scholen fysiek bezoekt, maar staatssecretaris Mariëlle Paul (VVD) wil daar niet aan.
Kamerleden uit de coalitie (PVV, NSC en BBB) en oppositie (GL-PvdA, CDA en SP) ondertekenden vanmiddag een motie van Ilana Rooderkerk (D66) die oproept tot die regelmatige schoolbezoeken.
Staatssecretaris Mariëlle Paul (VVD) ontraadde de motie en wil eerst een ‘uitvoeringstoets’. Dinsdag wordt erover gestemd. Als alle ondertekenaars daadwerkelijk voor stemmen, dreigt een politiek conflict: Paul zegt dat ze de motie in de huidige vorm niet wil uitvoeren, maar de Kamer wil de tekst niet aanpassen.
Minder bezoeken dan afgesproken
Onderzoek van de NOS en Nieuwsuur bracht aan het licht dat de inspectie al jaren minder scholen bezoekt dan de Kamer dacht. Sinds 2006 was er de afspraak met het parlement dat de toezichthouder alle scholen elke vier jaar zou bezoeken. Maar uit opgevraagde gegevens bleek dat tussen 2014 en 2019 een derde van de scholen geen bezoek kreeg, dat zijn 2000 scholen.
In 2021 liet de inspectie het vaste vierjaarsbezoek officieel los, met de belofte dat het aantal bezochte scholen “fors” zou zijn en “niet per se minder”. In werkelijkheid bleek sinds 2021 tweederde van de scholen niet meer bezocht. Ook een Kamermotie in 2022, die voormalig onderwijsminister Wiersma (VVD) wilde uitvoeren, bracht daar geen verandering in: de inspectie legde de wens van de Kamer naast zich neer.
‘Gegoochel met woorden’
CDA-Kamerlid Harmen Krul sprak vandaag van een “semantische oorlogsvoering van gênante proporties” en “gegoochel met woorden”. VVD-Kamerlid Arend Kisteman vroeg wie er nou eigenlijk de baas is: “Is dat de minister of de inspecteur-generaal?”
PVV-Kamerlid Nico Uppelschoten toonde zich “geschrokken” van de publicatie van NOS en Nieuwsuur en zei dat de inspectie haar “kompas kwijt” is. Toezicht “begint niet met beleidstaal”, zei hij, maar met “fysieke aanwezigheid en inspecteurs in de klas”.
Kamerlid Lisa Westerveld (GL-PvdA) benadrukte dat het debat voor een “breder probleem” staat, omdat toezeggingen aan de Kamer vaker niet worden nagekomen en moties niet worden uitgevoerd. Ook in dit debat lijkt dit laatste zich opnieuw aan te dienen, hoewel er dinsdag nog officieel over de motie wordt gestemd.
VVD: eens in de 10 jaar ook optie
De motie verzoekt het ministerie ervoor te zorgen dat scholen periodiek, “de vier jaar zo dicht mogelijk benaderend”, fysiek worden bezocht. De VVD ondertekende de motie niet. Kisteman pleitte wel voor periodiek toezicht, maar noemde eens in de tien jaar ook een optie.
Staatssecretaris Paul erkende opnieuw dat de inspectie haar registratiesysteem voor schoolbezoeken niet op orde heeft. Volgens haar had de inspectie daardoor geen goed zicht op het aantal schoolbezoeken en kon de Kamer onvoldoende worden geïnformeerd. Paul betreurt dit en noemt het “niet okee”.
Paul wil verder onderzoek van de Auditdienst Rijk naar de registratieproblemen bij de inspectie afwachten. De resultaten zijn er naar verwachting na de zomer.
Kijk hier hoe de Onderwijsinspectie een andere koers voer dan de Kamer wilde:
