De nieuwe fusiepartij Progressief Nederland wil zowel rood als groen zijn. Maar in Europa moet de partij een keuze maken. Sluit Pro zich aan bij de sociaaldemocratische familie of kiest de partij voor de Groenen? De acht Europarlementariërs zijn verdeeld: vier willen aansluiten bij de sociaaldemocraten, vier bij de Groenen.
Het is voor het eerst dat de Europarlementariërs zich openlijk uitspreken over de netelige kwestie. “Het is een heel lastige situatie voor onze Europarlementariërs”, laat een woordvoerder namens de fractie weten. “Ze opereren vanuit een Pro-fractie in twee politieke groepen. Ze willen het liefst bij de twee families blijven en verbinden. Maar als ze moeten kiezen, willen de Groenen bij de Groenen en de sociaaldemocraten bij de sociaaldemocraten.”
Het partijbestuur stelde een tweekoppige commissie in om advies uit te brengen. Oud-PvdA’er Mariëtte Hamer en oud-GroenLinkser Nel van Dijk adviseerden Pro om zich aan te sluiten bij de sociaaldemocraten. De partijtop heeft dat advies overgenomen. De leden van Pro krijgen deze maand via een referendum het laatste woord.
De vier ‘groene’ Europarlementariërs van Pro spraken zich vandaag via LinkedIn uit over hun voorkeur voor de Europese Groene Partij (EGP). Zo schrijft Tineke Strik: “Ik kies de partij die het dichtst bij de waarden van Pro staat. Wetenschappelijke analyses laten zien dat dit de Groenen zijn.”
Twee Europese families
De Europese partijen waaruit Pro kan kiezen, hebben ieder een eigen fractie in het Europees Parlement. De sociaaldemocraten zijn met 135 zetels de op een na grootste fractie. De Groenen verloren bij de laatste verkiezingen en zijn met 53 zetels de zesde fractie.
Hoewel de twee politieke families op veel punten dicht bij elkaar liggen, zijn er ook duidelijke verschillen.
De Groenen leggen meer nadruk op klimaat en milieu, terwijl de sociaaldemocraten sterker focussen op werk, inkomensverdeling en sociale zekerheid. Ook op landbouwgebied zijn er verschillen: de Groenen leggen meer nadruk op natuur en dierenwelzijn, terwijl de sociaaldemocraten meer oog hebben voor de positie van boeren.
Pro-lid Judtih Sargentini (voormalig GroenLinks) pleit tegenover Nieuwsuur voor aansluiting bij de Groenen: “We hebben de hele zomer bosbranden gezien, klimaat is hét onderwerp van nu.” Partijgenoot en oud-PvdA’er Paul Tang denkt daar anders over: “Het is ongelukkig dat we moeten kiezen. Alleen nu we moeten kiezen, kies dan voor de grote sociaaldemocratische fractie. Want daar heb je de meeste impact.”
Tot de verkiezingen van 2029 kunnen de Europarlementariërs van Pro in beide fracties actief blijven. Daarna moeten zij opnieuw bepalen bij welke Europese politieke familie ze zich aansluiten.
Inspiratie voor Europa
De partijtop van Pro hoopt dat de Nederlandse samenwerking ook Europees gezien als inspiratie kan dienen om de twee fracties samen te laten gaan. Binnen andere Europese lidstaten bestaan daar echter grote bezwaren tegen.
Het referendum loopt van 18 tot en met 25 september. Hoewel de uitslag de helft van de Europese Pro-fractie zal teleurstellen, zal die waarschijnlijk niet tot grote verdeeldheid leiden onder de acht Pro-Europarlementariërs. “Ze beseffen ook dat ze na dit referendum als een fractie door blijven gaan, dus ze willen de verhoudingen graag goed houden”, aldus de woordvoerder van de partij.
