Jesse Klaver denkt dat Progressief Nederland (Pro) de potentie heeft om bij de volgende Kamerverkiezingen de grootste te worden. In zijn eerste speech als politiek leider van de nieuwe partij constateerde hij dat “rechts versplintert”, terwijl links nu de krachten heeft gebundeld.

De leden van GroenLinks en de PvdA hadden voorafgaand aan zijn speech in overgrote meerderheid ingestemd met de fusie van hun twee partijen: 96 procent van de GroenLinksers stemde voor en 97 procent van de PvdA’ers. Daarmee zijn de PvdA en GroenLinks definitief opgegaan in de fusiepartij Pro.

Jesse Klaver en zijn partijgenoten juichen na het horen van de uitslag van de stemming:

Klaver vindt dat het minderheidskabinet-Jetten moet gaan kiezen met wie het wil samenwerken, met partijen als JA21 en de SGP, “partijen die pleiten voor remigratie, die het recht op abortus willen beperken”, of met zijn partij.

Hij stelde verder dat de VVD “deze coalitie gijzelt” en “meer met zichzelf bezig is dan met de toekomst van dit land”. “Als er achter ‘Het kan wel’ geen politieke visie zit, geen opdracht voor de toekomst, dan was het toch vooral een marketingtruc”, constateerde hij.

FNV-voorzitter wordt Pro-lid

Duizenden leden zijn bijeen in Den Bosch, maar alle leden mochten stemmen, waarbij leden met een dubbellidmaatschap twee stemmen mochten uitbrengen.

Voorafgaand aan de stemming sprak oud-PvdA-voorzitter Hans Spekman de 6000 aanwezigen in de Brabanthallen in Den Bosch toe. De huidige FNV-voorzitter was lange tijd tegen de fusie met GroenLinks, maar zei dat hij vandaag toch lid wordt van de nieuwe partij. Hij wil dat de vakbond en Pro samen optrekken in het verzet tegen de voorgenomen ingrepen in de sociale zekerheid.

De uitkomst was niet spannend. Het was van te voren al duidelijk dat de meeste leden achter het samengaan van hun partijen staan. Hoewel volgens Klaver velen de afgelopen jaren wel hebben geworsteld met de keuze. Hij prees hun moed om toch door te zetten.

Grote stap

Ze hebben zo’n vijf jaar de tijd gehad om te wennen. Er wordt sinds 2021 over de samenwerking gesproken. Inmiddels is er in Tweede en Eerste Kamer en in veel provincies en gemeenten al één gezamenlijke GroenLinks-PvdA-fractie.

Toch is het een historische dag, klonk op het congres. Want er fuseren twee partijen die allebei links zijn, maar van oudsher ook erg verschillen. In standpunten leken ze de laatste jaren erg op elkaar, maar de cultuur liep nog uiteen.

Vooral voor de Partij van de Arbeid was het samengaan een grote stap. Die sociaaldemocratische partij bestond sinds 1946, toen de verzuiling in Nederland hoogtij vierde. De kiezers waren vaak lid van vakbond FNV en keken en luisterden naar de VARA.

De PvdA behoorde met VVD en CDA lange tijd tot de grote drie partijen in Nederland. De partij leverde vier minister-presidenten: Schermerhorn, Drees, Den Uyl en Kok.

GroenLinks ontstond veel later, in 1990, door een fusie van vier kleine linkse partijen: de Politieke Partij Radicalen, de Pacifistisch Socialistische Partij, de Communistische Partij van Nederland en de Evangelische Volkspartij.

GroenLinks richtte zich meer dan de PvdA op thema’s als milieuvervuiling en is altijd in de oppositie gebleven.

Mensen met’ gewoon inkomen’

De nieuwe partij gaat zich richten op vooruitgang, zei Klaver in zijn speech. Met name voor “mensen met een heel gewoon inkomen”. Die zouden wat hem betreft niet moeten hoeven “kiezen tussen de boodschappen of naar de tandarts gaan” of zich in de schulden moeten steken voor een nieuwe wasmachine.

Hij wil dat er genoeg betaalbare huizen komen en dat niemand wakker ligt van de huur. Verder wil hij samen met de vakbonden “alles op alles zetten” om de “bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel te krijgen”.

De samenwerking tussen GroenLinks en PvdA heeft de afgelopen jaren strubbelingen gekend. Zo zei een aantal prominente PvdA’ers hun lidmaatschap op na onrust over het Israël-standpunt. Maar over het geheel genomen is het fusieproces soepel verlopen.

De nieuwe partij telt 100.000 leden en is daarmee de grootste ledenpartij van Nederland. Tot nu toe was dat Forum voor Democratie, dat op 1 januari 70.000 leden had.

Ook de VVD had vandaag een ledencongres. Partijleider Yesilgöz had een tegengestelde boodschap: zij zei dat de vakbonden en links de economie tegenwerken.