Met het sneller ongewenst verklaren van vreemdelingen en meer mogelijkheden om binnengrenzen strenger te controleren wil het kabinet alsnog een aantal maatregelen doorvoeren om het asielbeleid aan te scherpen. Premier Jetten kondigde het al aan en twee en een halve week na het stranden van de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer zet het kabinet nu een eerste stap.

Daarbij wil het kabinet via een zogenoemde Nota van Wijziging, het aanpassen van bestaande wetgeving, de mogelijkheden verruimen om personen sneller als ongewenst te verklaren, aldus minister Van den Brink (CDA) van Asiel. Hij wijst erop dat dat sneller gaat dan nieuwe wetgeving doorvoeren.

Het gaat om mensen die in ons land asiel hebben aangevraagd, maar ook strafbare feiten hebben gepleegd. Zij moeten sneller dan nu ongewenst verklaard kunnen worden. Wie dan ondanks zo’n ongewenstverklaring niet vertrekt kan voor een jaar in de gevangenis belanden. Het gaat straks ook om mensen die van buiten Europa komen.

Meerdere misdaden

Van den Brink denkt dat de maatregel kan helpen, hoewel hij niet kan niet zeggen om hoeveel mensen het zou gaan. “We willen wel mensen asiel bieden, maar niet als je een misdaad pleegt”. Het gaat om misdrijven waar een gevangenisstraf van twee jaar op staat, of meerdere misdaden die daartoe optellen.

Verder wil het kabinet het toezicht op de binnengrenzen aanscherpen en de Koninklijke Marechaussee meer mogelijkheden geven om effectiever op te treden. Het gaat niet zozeer om controles aan de grenzen zelf, zegt Van den Brink, maar om meer gerichte controles op wegen achter de grenzen. Of daar ook meer geld voor komt is niet duidelijk.

Afschaffen van dwangsommen

Van den Brink, die een paar weken geleden de wetten van zijn voorganger Faber door de Eerste Kamer moest loodsen -waarvan één het niet redde- heeft goede hoop dat een Kamermeerderheid deze maatregelen wel zal steunen.

De norm is straks heel duidelijk, stelt Van den Brink: “Iemand die strafbare feiten pleegt en ondanks een ongewenstheidverklaring terugkeert naar ons land gaat de cel in”.

Het strafbaar stellen van alle mensen zonder verblijfsrecht ligt politiek gevoelig, niet alleen voor oppositiepartijen GroenLinks-PvdA en SGP, maar ook voor coalitiepartijen D66 en CDA. Dat onderdeel van de verworpen asielnoodmaatregelenwet, over ‘terugkeerfrustreerders’ zoals Van den Brink het noemt, komt later. Ook voor het afschaffen van dwangsommen voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst, die nu kunnen worden opgelegd als de overheid te laat beslist over aanvragen, komt nog een voorstel.

Politiek verslaggever Jorn Jonker:

“Het kabinet wil uitstralen dat het op dit terrein wel kan leveren. In dit dossier gaat het veel over beeldvorming. Via Europese afspraken wordt binnenkort al veel geregeld wat in de weggestemde wetten stond.

Maar wat die wetten daarbovenop zouden regelen, willen ze alsnog in maatregelen gieten en zo het wegstemmen in de Eerste Kamer ‘repareren’. Dit is politiek het makkelijkste gedeelte daarvan en daarom kan het ook zo snel aangekondigd worden.

De regeringspartijen hebben zich ook voorgenomen om mensen die niet meewerken aan hun vertrek strafbaar te stellen, maar hoe ze dat gaan doen is politiek veel lastiger. D66 wil bijvoorbeeld niet dat het te veel lijkt op het strafbaar stellen illegaliteit”.