Ruim twee maanden voor de Tweede Kamerverkiezingen staat de VVD er historisch slecht voor in de peilingen. In de achterban klinkt kritiek op het leiderschap van lijsttrekker Dilan Yesilgöz, maar VVD-bewindslieden zeggen nog altijd vierkant achter haar te staan. Van een leiderschapswissel lijkt voorlopig geen sprake.
Het was een onrustige week in een onrustige periode voor de VVD. Maandag, nadat zanger Douwe Bob had aangekondigd een kort geding aan te spannen tegen Yesilgöz, bood de VVD-leider haar excuses aan voor een tweet waarin ze de zanger van Jodenhaat had beschuldigd. In een gezamenlijke verklaring met Douwe Bob zei ze een streep te willen zetten onder de kwestie.
“Te laat”, zei een groot aantal VVD-kiezers eerder deze week tegen Podcast De Dag van de NOS. Ze hekelen de populistische stijl van de partijleider waarbij ze “eerst doet en dan denkt”.
Ook kiezers in het Gooische Bussum, waar de VVD bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen veruit de grootste was, zijn niet te spreken over de leiderschapsstijl van Yesilgöz. “Ze begon vrij aardig, maar het voelt niet oprecht”, zegt een inwoner tegen Nieuwsuur. “Ze profileert zich op een iets te agressieve manier”, zegt een ander.
Bijeenkomst Lowlands
Deze week trok Yesilgöz zich ook terug uit de eerste lijsttrekkersbijeenkomst die dit weekend zou plaatsvinden op het festival Lowlands. De reden: een geheime reis naar het buitenland. Het is nog altijd onduidelijk waar die reis naartoe gaat. De bijeenkomst op Lowlands gaat niet door omdat, met de afwezigheid van de VVD en PVV, het een te links-progressieve aangelegenheid zou worden.
In de meest recente peiling van Peilingwijzer, die een gewogen gemiddelde berekent van de zetelpeilingen van Verian/EenVandaag en Ipsos I&O, staat de VVD op 20 tot 24 zetels. Dat is zes zetels minder dan een maand geleden. De partij staat daarmee gelijk met het CDA, dat juist aan een opmars bezig is. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1971 haalde de VVD voor het laatst minder dan 22 zetels.
Volgens onderzoek van Verian/EenVandaag heeft nog maar de helft van de VVD-kiezers vertrouwen in partijleider Yesilgöz.
‘Vallen en opstaan’
Ondanks de verontrustende cijfers lijkt er bij VVD-bewindspersonen geen twijfel te bestaan over de bekwaamheid van hun aanvoerder. “We hebben wat gedoe gehad, daar hoef je niet omheen te draaien”, zegt demissionair staatssecretaris van Volksgezondheid Vincent Karremans tegen Nieuwsuur. “Maar als er iemand in staat is een comeback te maken, politiek, dan is het Dilan. Daar heb ik veel vertrouwen in.”
Karremans noemt de dalende trend in de peilingen “jammer”. “Maar politiek is vallen en opstaan.” Ook volgens demissionair Defensieminister Ruben Brekelmans zijn de peilingen geen reden tot paniek. “We hebben nog een tijd te gaan voor de verkiezingen.”
‘Ideale leider’
Volgens de bewindspersonen is er geen sprake van dat Yesilgöz wordt vervangen als lijsttrekker. Eelco Heinen, demissionair minister van Financiën en de nummer 2 op de lijst van de VVD, zegt geen ambitie te hebben het stokje van haar over te nemen. “Yesilgöz is onze ideale leider.” Brekelmans: “Ze heeft een heel belangrijke rol gespeeld in het bijeenbrengen en, in ieder geval een jaar lang, bij elkaar houden van de coalitie.”
Over de Douwe Bob-affaire zeggen de VVD’ers blij te zijn dat het is afgesloten. Demissionair minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans: “Ik ben blij dat het is opgelost. Dat zij samen de verantwoordelijkheid hebben genomen om hier een streep onder te zetten.”
Politiek duider Nynke de Zoeten:
“Er is veel onrust, zowel in de achterban als binnen de partij. Mensen haken af vanwege de populistische stijl van Yesilgöz, terwijl de VVD zich deze verkiezingen juist wil profileren als de volwassen bestuurderspartij. Je ziet nu dat de flanken van de achterban kijken naar andere partijen, zoals het CDA. Of, op de rechterflank, naar JA21 en de BBB.
Maar je ziet vandaag ook uit de reacties van de VVD-bewindspersonen dat de gelederen vooralsnog gesloten zijn. Ik verwacht dan ook dat pas na de verkiezingen de vraag aan de orde zal komen of Yesilgöz nog de juiste leider is. De uitslag zal bepalend zijn.”
