Een meerderheid in de Tweede Kamer wil een streep zetten door grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten. In veel gemeenten bouwen ontwikkelaars parken waar soms honderden mensen kunnen wonen als zij in Nederland aan het werk gaan. Volgens de SP zijn deze grootschalige locaties “inhumaan” en dus riep de partij in een motie op om geplande bouwprojecten tegen te gaan.
Maar gemeenten zien de complexen juist als oplossing voor veel problemen met arbeidsmigranten. Zowel de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) als verschillende wethouders willen dat de minister de woonprojecten blijft toestaan. Volgens de VNG zijn er goede voorbeelden in het land van grootschalige huisvesting met goede voorzieningen en met voldoende toezicht en beheer.
“Het zijn plekken waar honderden arbeidsmigranten wonen, hutjemutje op elkaar, zonder voorzieningen in de buurt,” zegt SP-Kamerlid Bart van Kent. Zijn motie kreeg in maart een Kamermeerderheid. Volgens hem zorgen de grote wooncomplexen er ook voor dat meer arbeidsmigranten naar Nederland komen.
Van Kent wil dat NSC-minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met een plan van aanpak komt tegen de bouw van zulke grootschalige locaties.
Maar het lokaal bestuur reageert ontstemd. Peter Valstar (VVD) werkt als wethouder in de gemeente Westland, waar meerdere van die grootschalige woonlocaties voor arbeidsmigranten staan. En die zijn volgens hem ook hard nodig. “Als we die locaties ongedaan maken, dan moeten al die arbeidsmigranten die hier werken weer hun intrek nemen in de grote steden. En dat is vaak onder erbarmelijke omstandigheden.”
Hij raadt dat de minister ten strengste af. “Dat kunnen we de arbeidsmigranten niet aandoen. Bovendien hebben we onszelf daarmee, want daarmee wordt de druk op de woningmarkt nog groter.”
Illegaal, met veel mensen in één woning
Het tekort aan woonruimte voor arbeidsmigranten is al langer een probleem. Wethouders van grote steden als Rotterdam en Den Haag klagen regelmatig over overlast van arbeidsmigranten. Die werken in het Westland en leven in de steden, vaak illegaal en met heel veel mensen in één woning.
In het afgelopen jaar zagen gemeenten die overlast toenemen, onder andere door een grote groep dak- en thuisloze arbeidsmigranten. Veel gemeenten zien grootschalige locaties buiten de dorpskernen dan ook juist als oplossing voor deze problemen. Daarnaast denkt wethouder Valstar dat verhuurders in de centra van de steden de panden verkopen als arbeidsmigranten elders huisvesten.
Van Kent vindt dat “kletskoek”. “Als de wethouder zo’n grootschalige locatie toestaat, dan betekent dat niet dat de verhuurder van een pand zijn woning verkoopt en dus stopt met verhuren. Dat is echt klinkklare onzin. Dat gaat gewoon door als een verdienmodel.”
Normen
In de gemeente Venray staat een grootschalig wooncomplex voor arbeidsmigranten op de planning. VVD-wethouder Wim de Schryver begrijpt de zorgen van de SP’er, maar vindt dat de nieuwe locatie er juist wél moet komen. Bovendien zijn de arbeidsmigranten belangrijk voor zijn stad. “Zonder arbeidsmigranten zou alles hier op z’n gat liggen. Het is voor de economie van deze regio belangrijk.”
Ontwikkelaar en verhuurder van grootschalige woonlocaties is Willem Weggeman. Hij legt uit dat de projecten voldoen aan normen die ooit zijn vastgesteld door een commissie onder leiding van Emile Roemer. Zo moet een woning minimaal vijftien vierkante meter zijn.
“Voor de arbeidsmigranten is het bovendien heel voordelig dat ze begeleid worden bij aankomst. Iedereen is in beeld. We informeren ze over het reilen en zeilen in de omgeving en waar ze terecht kunnen voor een huisarts. Dat is anders als deze mensen in woonwijken wonen”, zegt Weggeman.
De aankondiging van nieuwe grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten zorgt wel vaak voor ophef bij omwonenden. Zij maken zich zorgen over dronken mensen, criminaliteit en andersoortige overlast. “Vooraf is eigenlijk niemand blij met de komst van zo’n grote woonlocatie”, vertelt Weggeman. “Maar als de woningen er eenmaal staan, krijgen wij geen klachten. Natuurlijk wordt er gedronken, maar er is geen overlast. Daarvoor hebben we begeleiders op de locaties.”
Het is nog onduidelijk of minister Van Hijum de SP tegemoet zal komen. Eerder ontraadde hij de motie van Van Kent. De minister snapt de zorgen van het Kamerlid, maar wil graag dat gemeenten en bedrijven de huisvesting op orde brengen.
“Daar zal misschien soms ook een grotere locatie voor nodig zijn”, vindt de minister. “Juist om de concentratie van problemen in woonwijken te voorkomen.” Van Hijum vindt dat een afweging die lokale bestuurders moeten maken.
