De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft vorig jaar 79 miljoen euro aan dwangsommen betaald aan asielzoekers, omdat de dienst niet op tijd besliste over aanvragen voor een verblijfsvergunning. Dat is een verdubbeling van een jaar eerder, toen de dienst 36,8 miljoen euro aan dwangsommen moest betalen.

Vorige week werd al bekend dat ondanks een afgenomen aantal aanvragen de wachttijd voor asielzoekers oploopt. De IND moet volgens de wet binnen een half jaar over een aanvraag beslissen. Maar in de praktijk moeten asielzoekers vaak ruim twee jaar wachten voordat ze meerdere gesprekken met de dienst hebben gehad en een beslissing valt.

Prikkel

Volgens de wet komen aanvragers in aanmerking voor een vergoeding als de IND niet op tijd beslist. De IND zegt dat de dienst er in de praktijk niet sneller door werkt. “We willen wel sneller beslissen, maar we kúnnen gewoon niet”, zegt IND-directeur Rhodia Maas. “Ook niet als we een dwangsom opgelegd krijgen.”

“We hebben de afgelopen jaren alles gedaan wat binnen het huidige systeem mogelijk is: processen aangescherpt, werkinstructies vereenvoudigd en capaciteit maximaal benut”, aldus Maas. “Maar binnen dit stelsel lopen we tegen duidelijke grenzen aan.”

Afwijzingen

Vorige week werd al bekend dat in 2025 ongeveer een derde van de eerste asielverzoeken werd ingewilligd, terwijl dat ruim een jaar eerder nog ruim de helft was. Het afwijzen van asielaanvragen kost de dienst veel tijd, omdat die afwijzingen uitgebreid moeten worden gemotiveerd.